เมื่อเทคโนโลยีต้องนำทางด้วย'สติปัญญาและคุณธรรม'
เมื่อเทคโนโลยีต้องนำทางด้วย'สติปัญญาและคุณธรรม'
โดย มงคล ลีลาธรรม
นายกสมาคมส่งเสริมผู้ลงทุนไทย
ในวันที่กระแสความเปลี่ยนแปลงพัดผ่านโลกการลงทุนอย่างรวดเร็ว ปฏิเสธไม่ได้เลยครับว่าเทคโนโลยี AI (Artificial Intelligence) ได้ก้าวเข้ามามีบทบาทสำคัญอย่างยิ่ง
ล่าสุด ในงานอบรมของสมาคมส่งเสริมผู้ลงทุนไทย (TIA) ผมได้เห็นภาพที่น่าประทับใจของพี่น้องนักลงทุน โดยเฉพาะ'อาสาสมัครพิทักษ์สิทธิผู้ถือหุ้น'ที่ต่างกระตือรือร้น'ติดอาวุธทางปัญญา ให้ทันการณ์'ด้วยการเรียนรู้ที่จะนำ AI มาเป็นผู้ช่วยประมวลผลข้อมูล ตั้งแต่การอ่าน 56-1 One Report เพื่อให้สามารถทำหน้าที่ปกป้องผลประโยชน์ของผู้ถือหุ้นรายบุคคลได้ อย่างทันท่วงที ซึ่งสิ่งนี้นับเป็นมิติใหม่ที่ช่วยลดความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงข้อมูลได้อย่างเป็นรูปธรรม
แต่ท่ามกลางความเร็วและความชาญฉลาดของอัลกอริทึม มีความจริงข้อสำคัญหนึ่งที่ผมอยากชวนทุกท่านคิดเร็วๆไปด้วยกันครับ…
จริงอยู่ว่า AI สามารถคัดกรองและสังเคราะห์ข้อมูลมากมายมหาศาลได้ในชั่วพริบตา แต่ AI นั้น'ไร้ซึ่งหัวใจและปราศจากมโนธรรม'มันไม่สามารถมีจริยธรรม (Ethics) หรือแบกรับความรับผิดชอบ (Accountability) แทนเราได้ หากผู้ใช้งานขาดวิจารณญาณ ไม่ใช้สมองและสติปัญญาของตนเองกลั่นกรองคำสั่งและการตีความ ข้อมูลที่ AI ป้อนกลับมาก็อาจเกิด'ความบิดเบี้ยว'ได้อย่างง่ายดาย เพราะระบบเพียงแค่จับคู่สถิติและคำตอบตามชุดข้อมูล โดยไม่มีทางเข้าใจถึงบริบทความถูกต้อง คุณค่าทางสังคม หรือความยุติธรรม
ดังนั้น หากเกิดความผิดพลาดขึ้นมา เราย่อมไม่อาจปัดความรับผิดชอบแล้วบอกว่า'เพราะ AI แนะนำ'ได้เลยครับ เพราะท้ายที่สุดแล้ว ผู้ที่กุมพวงมาลัย คอยตั้งคำถามเชิงลึก และตัดสินใจปกป้องสิทธิที่แท้จริง ต้องเป็น'มนุษย์'เสมอ
ในขณะเดียวกัน การจะดำรงไว้ซึ่งตลาดทุนไทยให้เติบโตอย่างยั่งยืน จึงต้องปักหลักอยู่บน'ความเชื่อมั่น (Trust)'ซึ่งต้องอาศัย 3 เสาหลักที่ขับเคลื่อนด้วยมนุษย์เป็นหัวใจสำคัญ คือ
• ธรรมาภิบาลและความรับผิดชอบ (Accountability & CG)
โดยกรรมการและผู้บริหารต้องยึดมั่นในหน้าที่ความซื่อสัตย์สุจริต (Duty of Loyalty) และความระมัดระวังรอบคอบ (Duty of Care) ขณะเดียวกันนักลงทุนและอาสาพิทักษ์สิทธิฯ ก็ต้องใช้ความเที่ยงธรรมและจริยธรรมในการตรวจสอบอย่างมีสติ
• การรู้เท่าทันและการมีสติปัญญาเหนือนวัตกรรม (AI Literacy with Wisdom) คือการใช้ AI เป็นเพียง'Co-pilot'ช่วยย่อยข้อมูล แต่ต้องใช้สมอง ความรู้ และวิจารณญาณของมนุษย์เป็นตัวตัดสิน เพื่อไม่ให้ตกเป็นเหยื่อของข้อมูลที่บิดเบือน ข่าวลือ หรือภาพลวงตาทางตัวเลข
• การสร้างโอกาสที่โปร่งใสและเท่าเทียม (Inclusivity) เพื่อให้ตลาดทุนเป็นพื้นที่ที่สะอาด ปลอดภัย และเปิดโอกาสให้คนทุกกลุ่มเข้าถึงการเติบโตทางเศรษฐกิจได้อย่างเต็มความสามารถ
เพื่อนๆครับ เทคโนโลยีอาจเป็นเครื่องมือชั้นเลิศที่มอบความเร็ว แต่'ความซื่อตรง ดุลยพินิจ และคุณธรรม'ในใจคน คือสิ่งเดียวที่จะค้ำจุนตลาดทุนให้มั่นคงและสง่างาม
มาร่วมกันเรียนรู้ ติดอาวุธทางปัญญาให้ทันการณ์ ใช้เทคโนโลยีเป็นผู้ช่วยอย่างชาญฉลาด ควบคู่กับการใช้สติปัญญาและคุณธรรมกำกับการกระทำ เพื่อร่วมกันรักษาตลาดทุนไทยให้เป็นเส้นทางแห่งโอกาสที่มั่นคงและยั่งยืนของพวกเราทุกคนครับ
